Oneindig land.

En we rijden door, na de avontuurlijke weg door Guyana en vooral na de rode aarden weg in Brazilie de BR 319, gaan we over het asfalt verder. Richting zuiden. Maar eerst de auto maar 's laten wassen na al dat zand en blub! Dat doen ze hier grondig en wij wachten bijna 2 uur tot ie weer staat te stralen.
Onderweg afgesproken met Annette en Martin, een Nederlands koppel dat in tegenovergestelde richting rijdt. We plannen een date op een camping en hebben een reuze gezellige middag en avond. Zij rijden in een MAN truck, die ook heeft mee gedaan als servicetruck aan de ralley Parijs Dakar. Een erg leuke stoere truck. De volgende dag zwaaien we elkaar uit en gaan ieder ons weegs. We houden contact.

Wij rijden naar de Pantanal. En slaan af naar de onverharde weg, de Transpantaneira. Het was ooit de bedoeling om deze weg door te trekken van noord naar zuid, dwars door het natuurgebied heen. Verweer uit ecologische hoek en technische problemen riepen het project een halt toe. Het is bij 145 km gebleven met zo'n 122 bruggen. Langs deze highway liggen ook verschillende Fazenda's, boerderijen met flink wat hectaren grond en flink wat van die witte koeien met vetbult op de schoft. Nellore en Braziliaanse Brahma's, voor de liefhebbers. Ook het lekkerste bier hier heet Brahma. Soms komen we een kudde tegen voortgedreven door een paar cowboys.

De weg ligt een meter of 2 hoger dan het omliggende land en de bruggen zijn deels van beton en deels (nog) van hout. De Pantanal is namelijk een drasland (Pantano in het Portugees of wetland in het Engels). Het is geen moeras maar een vlakte met tal van riviertjes en plassen die overlopen in het regenseizoen. En in die talloze riviertjes tal van krokodillen.

Het bassin is een inlandse enorme rivierdelta waarin verschillende rivieren uit de omliggende hoger gelegen plateaus samenkomen die in het regenseizoen (oktober tot maart) voor een groot deel onder water loopt. Het water stijgt dan met meer dan 3 meter. Langzaam loopt het water het bassin weer uit richting Paraguay. Dit gebied is het gevolg van een grote pre-Andeaanse depressie van de aardkorst wat weer samenhangt met de gebergtevorming van de Andes destijds. 
De jaarlijkse overstromingen leveren vruchtbaar land op. Wat tegelijkertijd een gevaar vormt voor dit unieke gebied omdat ruim 90% van de Pantanal in privebezit is en toenemend voor landbouw en veeteelt wordt gebruikt. 
Slechts een klein gedeelte is Nationaal Park. Dat is in het noorden en gaan wij als eerst bezoeken. Daarna zullen we langs de oostgrens van het gebied naar het zuiden rijden. Daar kunnen we de Estrada Parque Loop nemen. Een rondje door het zuidelijke gedeelte. Doen we 3 dagen over.
De Pantanal is enorm, 230.000 km2, daar past Nederland ruim 5 keer in! en dit zeer unieke natuurgebied ligt voor het grootste deel in Brazilie en strekt zich uit tot in Bolivia en Paraguay. Zowel in de natte als in de droge tijd is hier het meeste wildlife van heel Zuid Amerika te vinden en is het gebied van levensbelang voor trekvogels. Ik lees dat er in dit grootste wetland wel 650 vogelsoorten leven, en 80 zoogdier- en reptielsoorten. Oh ja en ook nog 400 verschillende vissoorten. Een Walhalla voor 'sport'vissers, vogelspotters en andere natuurliefhebbers. Het grote voordeel, in tegenstelling tot de super dicht begroeide Amazone, waar we nauwelijks een beest hebben gezien is het hier een meer open landschap en kun je van je af kijken. Dat gaan we doen! 
  
We gaan onder de Pantanal toegangspoort door. Eindje verder, en dan..... na 70.000 km. onze allereerste lekke band! Er zat een flinke nagel in. Voorzichtig de laatste 3 kilometer doorgereden naar ons overnachtingsplekje. We hadden die plek uitgezocht omdat het niet direct langs de doorgaande route ligt. Een eindje van de weg af in de bush, uit het zicht en uit het stof. Bert "plakte" de band. Door het gaatje dat de nagel had gemaakt eerst groter te maken met een soort kurkentrekker om er daarna met een beetje lijm een plug in te draaien. Volgende dag nog steeds hard. Super, dit hadden we nog niet eerder hoeven uit te proberen.
Als eerste zien we krokodillen als we de brug over rijden. Niet heel groot wel heel veel. Hoe langer je kijkt hoe meer je er ziet. Oogjes die net boven het water uitkomen, een bewegende 'boomstam', een plons.... We rijden rustig verder, de weg is niet zo best en vaak washboard en we willen goed om ons heenkijken. Reuze ooievaars zijn niet te missen, met een lengte van bijna 2 meter! We zien en horen ook papegaaien; rood met blauw en blauw met geel.

En kleine groene en neongroene parkieten. Tal van watervogels, teveel om op te noemen. En mijn favoriet, na de kolibri, massa's ijsvogels. De Grote Ijsvogel zien we voortdurend vissen, zittend op de elekrtriciteistkabel die de weg begeleidt. Ook de groene zien we veel. Langs de weg hebben we enkele dode gordeldieren gezien, da's jammer maar je kunt wel ff goed kijken naar deze pre historische dieren. Veel te zien: capibara, prairiehondjes, neusbeertjes, enkele apen. 
Maar de grote attractie van de Pantanal is de kans dat je een JAGUAR gaat zien. Daar gaan we voor. Het oorspronkelijke leefgebied van de jaguars loopt van het zuiden van de VS tot Noord Argentinie. Het aantal is aan het afnemen, nu leven er nog ongeveer 170.000 waarvan de helft in Brazilie. We maken dus goede kans... Ze leven vooral langs de rivieren dus een boottochtje maakt de kans aanzienlijk groter. Jaguars jagen zowel op het land als in het water en eten kaaimannen (die zijn er genoeg hier), schildpadden, vissen en middelgrote landdieren zoals de capibara of een klein hert. Ook leuk om te vertellen is dat de naam jaguar is afgeleid van 'yaguarete' wat in de inheemse taal 'doodt in een sprong' betekent. 
Aan het einde van deze doodlopende transpantaneira weg loopt de Rio Sao Lourenco, die moeten we op. Er zijn aanbieders van Jaguartours met grote dollartekens in de ogen en vragen exorbitante bedragen voor een dagtrip in boot met jaguarprint en koelbox. Wij lopen bij toeval 2 broers tegen het lijf, Fransisco en Antonio die in een half vergane hotelboot, de 5  Estrelas (5 Sterren).... wonen (vergaan met corona). We kunnen overnachten op hun erf voor de hotelboot en zij bieden een tour aan in een klein simpel bootje voor een normaal tarief. Wij gaan de volgende ochtend om 7 uur samen met Antonio mee voor een tour tot 12 uur.

Zwemvest aan, links af rivier op en ogen op steeltjes. Lekker temperatuurtje op het water. Verder niks. Soms zijn de oevers begroeid, soms steil met gaten van de vogelnesten, soms kun je verder weg kijken. De rivier stroomt flink en het buitenboordmotortje zoemt gestaag tegen de stroom op. Op een splitsing liggen tal van bootjes stil... maar helaas dat blijken 'sport'vissers. Die zitten dwars in de boot naast elkaar naar hun dobber te turen. Wij turen naar iets heel anders!
Een eind verder ligt een tourbootje stil. Wij ook kijken en daar ligt een Jaguar..... Oehh wat imposant. Een mannetje kan tot 120 kg wegen, meet maximaal 170 cm lang en 80 hoog.... Dit zou een moeder zijn met 2 jongen van 1 of 2 jaar oud. Moeder gaat wat lager liggen en dan zien we een paar meter van haar af de kop van een van haar kinderen boven het struikgewas uitpiepen. Wie kijkt naar wie.

Omdat de andere boot het eerste was ligt die vooraan, met het beste zicht. Ook wij gaan voor anker en we kijken een hele tijd in stilte naar dit bijzondere schouwspel. Af en toe beweegt er wat. Zou ze nog 's opstaan? Nee de familie is gaan liggen, we moeten het doen met nog een glimpje. Zelfs de verrekijker biedt geen soelaas meer. De andere boot gaat en ook wij varen na nog even te hebben gewacht en gehoopt op meer, verder. We zijn sprakeloos, dit was prachtig. Op dat moment wisten we niet wat ons nog te wachten stond....
We varen, nagenietend nog een half uurtje stroomopwaarts om dan rustig om te keren en huiswaarts te gaan. Niet moe, wel voldaan. Onze schipper Antonio speurt de oevers af en tuft door. Soms komt er wat waterplant in de schroef en remt hij af. Meteen kijken wij extra alert: ziet ie wat?? Nee, waterplant.
We zijn bijna terug op de plek waar we de Jaguar hebben gezien en Antonio blijft er even hangen. Tot we zien dat de Jaguar opstaat en rustig evenwijdig aan de rivier aan de wandel gaat. Adem in.... Wij laten ons in ons bootje stroomafwaarts mee drijven. Ze blijft in beeld, af en toe even tussen het struikgewas en dan "daar is ze weer", fluisterend tegen elkaar. De show is nog niet over, er komen nog 2 toeristenbootjes op af maar nu liggen wij eerste rang! niet voor anker maar meebewegend.
Imposant, gracieus alles bij elkaar maar ook een echt roofdier met die grote kop, muil en grote tanden. En dan .... gaat ze het water in.... Uhh, niet alleen om te drinken of een visje te vangen, nee ERIN. Zwemmen. Alleen de kop is nog boven water. Ik wist niet dat een katachtige dat deed. Ze zwom een eind, klom op de kant met dat prachtige vel en een eindje verder ging ze er weer in. Jeetje. Wat maken we mee. Hoeveel geluk kan een mens hebben. Ze bleef maar langs de oever en onze schipper was alert terwijl onze boot achterwaarts op respectabele afstand volgde. De neus van de boot was stroomopwaarts gericht omdat, denken wij dat de beste vluchtroute voor ons zou zijn, voor het geval dat mevrouw de Jaguar haar menu wilde varieren. Ze kan aanvallen, vertelde de gids. Ruim een uur ofzo hebben we genoten van dit adembenemende schouwspel.
Terug bij de bus. We zijn er stil van. Bofkonten die we zijn. Bert heeft een mooi filmpje gemaakt. 
Na een boterham met pindakaas en banaan, onze vaste lunch rijden we terug naar de bewoonde wereld. Dit wetland is verder alleen nog met een boot(je) toegankelijk. De kleine motorbootjes en zogenaamde koeienboten. Deze lijken op een drijvende brug die als een pont het vee kan overzetten en waar ook een auto op kan. 
Wij zijn, meer dan, voldaan en besluiten naar een posada/camping halverwege deze 'highway' te gaan. Een beetje luxe omdat ik morgen jarig ben. Daar kunnen we uit eten en smullen van een buffet. Ik word door Peter, de duitse uitbater in zijn taal toegezongen, krijg van een personeelslid een paar bloemen uit de tuin en 's avonds een heerlijke caipirinha toe aangeboden. Zo aardig die Brazilianen. Samen met alle berichtjes via de app en facebook, voelde ik me echt jarig.
Deze camping met huisjes, zwembad en voorzieningen beslaat zo'n 100 hectare hier in de Pantanal en heeft een uitkijktoren en wandelpaden. Met plaatselijk wild, wat vee en heel veel vogels. Je moest oppassen bij de schemering dat je niet over een krokodil viel of de capibara over het hoofd zag die de kortste route nam. Ook vloog er iedere morgen een clubje papegaaien over, eentje landde dichtbij en was wel erg brutaal.
Toekans in hun opvallende kleuren zien we hier en daar overvliegen. Ze zijn er in verschillende maten en verschillende kleuren. Die met de grote geel/oranje snavel zien we ook. Prachtig. Maar blijkbaar geen sympathieke vogel want hij rooft andermans nesten leeg (weet Van der Valk dat?). Daartegen hebben verschillende kleinere vogels zich gewapend door hun nest toekanproof te bouwen door er bijvoorbeeld een soort slakkenhuis van klei van te maken of een hangend nestje zwiepend in de wind. Kunstig hoe de natuur toch in elkaar zit!
We verlaten voor even de Pantanal om via de stad Cuiaba het vlakbij gelegen National Park Chapada dos Guimaraes te kunnen bezoeken. We hebben namelijk nog tot 1 juli de tijd om in Brazilie te verblijven. Dan verloopt ons inreisstempel en we willen niet te snel gaan omdat het nog winter is in Argentinie. En koud! Op het moment ligt er een pak sneeuw. Dus vertragen we. Ciuaba ligt precies in het midden van Zuid Amerika, er is een obelisk aan gewijd die we niet hebben opgezocht. Wel een wasje gedraaid in de stad bij een super de luxe wasserette.
Daardoor waren we een beetje laat en werd het al schemerig toen we bij het Nationaal Park aankwamen. De bergen kleurden fantastisch rood in de ondergaande zon. Helaas mochten we van de ranger niet op de parking overnachten en vonden we gelukkig een plek 5 km verderop. Ondertussen schemerde het al flink en is het niet onze gewoonte om zo lang door te rijden. In principe staan we stil en zijn we thuis voor het donker. De volgende dag terug gereden naar het park met haar vele watervallen, de Vue da novia (bruidsluier) is de publiekstrekker.

Boven op de tafelberg blijkt het riviertje heel rustig te stromen (met een bordje verboden te zwemmen) tot het water over de rand valt en een 70 meter lange bruidssluier vormt. We hebben er in de ochtend een fijne wandeling gemaakt langs de vele watervallen. Weer eens fijn de benen gestrekt. Hierna kunnen we slechts over de snelweg, eerst 2 baans en dan 4 baans met veel vrachtverkeer, naar het zuiden. Ongeveer 300 kilometer en dan kunnen we de Pantanal weer in. Ff doorbijten, dit vinden we niet de leukste wegen. Dan gaat er een lampje op het dashboard branden. Het is oranje en het knippert! Dit lichtje brandde wel eens eerder en op dat moment trok de motor niet meer. In Boliva kropen we al eens een berg op. Als de motor even werd uitgezet en weer aan was het euvel verholpen. Toen was het een computerstorinkje. Nu brandde het niet continue maar knipperde! En knipperen betekent niet doorrijden maar stoppen en naar de garage. Gelukkig waren we niet meer in de bush maar vlakbij de flinke stad Rondonopolis. Met Mercedes garage. Een grote beurt waren we toch al van plan. Vandaag zondag dus letterlijk rustdag. We parkeerden bij een wegrestaurant met super vriendelijke eigenaren. We mochten achter staan, stroom en sanitair gebruiken. Een en al gastvrijheid. De engels sprekende zoon bood zelfs aan ons te helpen bij het garagecontact. Die Brazilianen zijn toch zo aardig he, dat valt ons steeds op! Ondertussen maakten we ons wat zorgen. Wat zou er aan de hand zijn? Ernstig? De katalysator bijvoorbeeld of toch het roetfilter, of.... Auto stonk ook. Naar rotte eieren. Afwachten en morgen weten we meer.

Maandag voor dag en dauw naar Mercedes, zonder de zoon. Hele ochtend wachten tot 's middags onze auto aan de beurt was. We waren met meer wachtende mensen en het is blijkbaar de gewoonte dat er dan een lunch wordt aangeboden (in een foam bakje: rijst, bonen, spaghetti en vlees.... eten ze hier wel 's wat anders??). Gezamenlijk met de andere klanten en personeel in de kantine het bakje leeggelepeld. Na deze aangeboden lunch, de auto onder handen. Wat zou het zijn?

Tegen het einde van de werkdag blijkt het luchtfilter de boosdoener. Aan flarden. Ding is gewoon gescheurd op de randen. De mechanicien is bijna net zo blij als wij en breed glimlachend wordt er op onze schouders geklopt. 
Lampje brandt niet meer.
De motorkap wordt gesloten we rijden (zonder enige aanbetaling) naar de parking. De volgende dag de beurt en de rest van de filters vernieuwen. We zullen op tijd zijn. Men bood ons zelfs een hotelovernachting aan, op kosten van Mercedes. Wij slapen liever in de bus en parkeerden die op hun parking voor het bedrijf met nog een paar vrachtwagenchauffeurs in het zelfde schuitje.
Ook bij Mercedes een en al vriendelijkheid, mensen die zich zelfs verontschuldigen dat ze geen of minimaal engels spreken. Terwijl wij tekort schieten! Google translate e nosso amigo. 
Doemscenario's zijn gelukkig achterwege gebleven en dat maakt 2 dagen wachten/ zitten/ hangen in een, comfortabele, wachtruimte opeens helemaal niet zo erg. We halen opgelucht adem.
Even boodschappen doen en we kunnen lekker verder. Na amper 100 kilometer blijkt er toch een B weg te zijn en kunnen we van de grote weg af. Al snel wordt de binnendoorweg onverhard. De veeteelt heeft inmiddels plaats gemaakt voor akkerbouw en we rijden tussen katoenvelden en maisvelden zo ver als het oog reikt. De teelt gaat het jaar rond door. Oogsten, kunstmest erop en meteen weer inzaaien, huppakee. Akkers van inmense afmetingen. Brazilie is groot, erg groot en we blijven ons verbazen over de grootschaligheid. Dat geldt ook voor de grote steden, die zijn dan meteen erg groot met enorme witte torenflats. De wegen, ook in kleinere steden vaak dubbelbaans met een hele flinke groenstrook/ park er tussenin. Rotondes zijn zo groot dat het er niet overzichtlijker op wordt. Nog veel royaler dan wat de lange vrachtwagens nodig hebben met hun lengte van 2 opleggers achter elkaar (tot wel 30 meter). Er is veel vrachtverkeer op de doorgaande wegen die er flink de vaart in hebben. Voor die trucks zijn ook de truckparkings bij benzinepompen, de Posto's zo enorm. Dat zijn ook goede plekken voor ons om te overnachten als muisje tussen de reuzen. 
Alles groot en veel in dit grootste land van Zuid Amerika. Veel water; veel rivieren, ja lang en van die hele brede! Indrukwekkend. Bruggen van bijna 5 kilometer lang... . Zelfs een zandweg heeft opeens een hoge brug van koninklijke allure, waarna het zand weer verder gaat. En we hebben nog niet eerder zo vaak op een pont gestaan.
Wat ook veel is, is het geluid dat Brazilianen produceren. Ze praten hard en het Portugees is een harde taal. De muziek is zo hard dat alle superlatieven te kort schieten. Het nieuwste was een pick up met in de bak een batterij boxen op volle sterkte. Rondrijden en opvallen... We hebben het weleens over persoonlijke ruimte. Brazilianen ervaren die heel anders, het komt niet bij hen op dat iets storend zou kunnen zijn of te dicht bij komt. Geen kwaadwil, zeker niet, gewoon een verschil van culturele handleiding. 
Van de harde weg af en opnieuw de afslag naar de Pantanal. In het zuiden. Deze weg wordt in overlanders termen de Grote miereneterweg genoemd. Dus maar weer de ogen op steeltjes. We hebben 1 dode gezien. Aangereden, aan de kant van de weg. Zo groot als een varken. Nog helemaal gaaf dus het flinke beest ff goed bekeken. Met de puntsnuit, klauwen als een luiaard en staart als een vlag zien ie er bijzonder uit. Met de sikkelvormige klauw pulkt hij de termietenheuvels open om met zijn lange snuit en dito tong te kunnen peuzelen van wat zijn naam al doet vermoeden. Helaas geen miereneter aan de wandel gezien.
We slaan rechts af om het zuidelijke Pantanal rondje te maken. We verwachtten een vergelijkbaar landschap en zijn verbaasd dat het hier heel anders oogt. De naam wetland lijkt hier niet op zijn plaats. Het is er kurkdroog. Onder de vele bruggen hier geen water.

De bomen bieden een herfstachtige aanblik en er waait een flinke wind, ook warm, 35 *. Alles droogt uit. Regen valt er in december maar de laatste 3 jaar schijnt dat minimaal te zijn geweest. Ontbossing laat ook hier ongetwijfeld zijn nadelige invloed zien. Het ecosysteem is fijn afgesteld zodat houtkap in de Amazone al snel gevolgen heeft voor temperatuur en neerslag een paar honderd kilometer verderop. Op de kampeerplek waar we 2 nachtjes blijven, vertelt de uitbater dat de Pantanal in brand staat. Verder naar het zuidwesten. Ieder jaar worden nieuwe stukken natuurgebied in brand gezet om er landbouwgrond van te maken. In de hele Pantanal leven wel tot 8 miljoen stuks vee. Steeds meer koeien, steeds meer mensen en steeds meer behoefte aan vlees.... dat moet ergens vandaan komen. Nergens anders dan in de VS en Brazilie leven zoveel koeien. Dat "botst" met het leefgebied van wild. De kwaliteit van het rundvlees verminderd als de koeien moeten leven met de angst dat er een roofdier in de buurt is. Dus boeren houden niet van jaguars in hun buurt. Die worden dan ook door de boeren afgeschoten.                   
We hadden de brand als een ondoorzichtige 'muur' die de zon aan het einde van de middag verduistert al gezien maar wisten niet wat het was. Rook dus. 
We maken morgen dit rondje door de zuidelijke Pantanal af, de ogen hoeven niet op steeltjes denk ik... We worden er een beetje mistroostig van. Over 25 jaar bestaat het wetland in de huidige vorm niet meer, aldus een chauffeur die we spreken als we op de pont wachten. "Zorgelijk hoor, dat vogels en andere dieren steeds minder ruimte overhouden en naar elders vertrekken". De krokodillen zouden elkaar opeten.
Twee blauwe grote ara's maken het goed. Verder weinig leven te bekennen buiten het vee. 
We overnachten een eindje verder langs de rivier. Op een mooi plekje aan de rand van een klein dorp. We vroegen de visser of hij vis verkocht? Nee, die moet je zelf vangen. Toen bleek dat dat onze hobby niet was, kwam hij even later terug met een loei van een bevroren vis waar we 3 dagen van gegeten hebben. Toen we wilden betalen? Niks, ben je betoeterd!
Had ik al gezegd dat die Brazilianen zo aardig zijn??
We leggen aan in het toeristische dorp Bonito dat op onze route ligt. De trots van veel Brazilianen. Gelegen aan de wildstromende rivier de Formoso die beroemd is vanwege zijn azuurblauwe kleur. In het vakantieseizoen is Bonito een bruisende plek met veel wateractiviteiten en watervallen die bezocht kunnen. We staan op een erg leuke plek bij Cesar de uitbater die uitermate gastvrij is. We staan op het gras tussen grote fruitbomen (mango, papaya, jackfruit etc) die helaas in december fruit dragen. Dan laten ook tapirs en miereneters zich zien die zich tegoed doen aan de zoete overdaad. Ai verkeerde tijd, die hadden we nog graag gezien! In de namiddag drinken we met Cesar aan de bar een paar biertjes, samen met een zonet gearriveerd Belgisch koppel Roel en Mic. Zij rijden in een prachtige enorme MAN truck, vanbinnen strak wit en voorzien van allerlei snufjes. Het blijft altijd erg leuk om in elkaars behuizing te kijken.
Vanuit Bonito naar Foz. Daar op het 3 landen punt met Paraguay en Argentinie liggen de watervallen van Iguazu. Geen gekheid dit zijn echt de grootste van de wereld! De top 3: de beroemde Victoria Falls in Zimbabwe/ Zambia gezien. Zeker ook zeer indrukwekkend. En de Niagarawatervallen in de VS die we in 2022 hebben overgeslagen. 
De camping ligt perfect gelegen. Zo'n 20 kilometer buiten de stad en 10 minuten lopen vanaf de entree naar de watervallen.

Meervoud. Het zijn er tussen de 150 en 275 afhankelijk van het (regen)seizoen. De grootste waterval is de "Garganta do Diabo "(keel van de duivel). Hethet water stuift op. We kijken ademloos. (Ja Jose, ik ben het dik met je broer eens!)
We waren er vroeg bij omdat dit een erg gewilde uitstap is en dus druk. Om 8 uur waren we present en om 9 uur vertrok de bus om het Parque Nacional do Iguazu in te rijden naar het eindpunt 20 minuten verderop waar het begin van de waterval te zien is, de 'duivelskeel'. Doordat we in de eerste bus zaten was er verder nog niemand. Mooi. Er is een looppad gemaakt met verschillende uitzichtspunten. Argentinie ligt aan de andere kant van de rivier en in de verte kun je daar de mensen zien kijken. Aan de Braziliaanse kant schijn je het beste zicht te hebben. We genieten. Lopen langzaam de route af en vergapen ons aan zoveel water, zoveel kracht en zoveel schoonheid. Poehh en zoveel natuurgeweld, om weer stil van te worden. Dat doen we toch wel want het water maakt een oorverdovend lawaai. We maken nog een mooie wandeling door het subtropisch regenwoud van dit Nationaal Park totdat het echt begint te regenen en we huiswaarts gaan.
De weeromslag heeft hier eigenlijk plaats.... we zitten sinds hele lange tijd weer binnen. Nemen een jas mee. Doen het dakraam minder ver open omdat het kan gaan regenen. Regen... dat is al 5 maanden geleden ofzo. En ruim onder de 20 graden, we rillen ervan. Het blote benen tijdperk lijkt voorbij.

Onze tijd in Brazilie begint langzaam op te raken. Ons toeristenvisum loopt tot 29 juni, dan moeten we het land uit en zijn de 90 dagen om. Verlengen kan niet. Jammer want omdat we steeds zuidelijker gaan, de Kreeftskeerkring zijn we ondertussen gepasseerd wordt het steeds kouder en komen we in de winter terecht. Van 32 van 12 graden...
De laatste 10 dagen besluiten we te besteden om naar de Atlantische kust te rijden. In zuid oostelijke richting zodat we tegelijk wat afzakken richting Paraguay maar niet te snel zuidwaarts gaan.
Van de deelstaat Mato Grosso komen we in Parana. Het ziet er hier anders uit. Beetje als Zwitserland, groenglooiend. Dit is ook het gebied waar Duitsers naar toe zijn getrokken voor en na de 2e wereldoorlog. We rijden door een Duits achtig dorp. Keurig en hier en daar een duitse naam op een gevel en wittere mensen.
Op weg naar de kust willen we graag een canyon bezoeken bij Campara do Sul. De weg er naar toe is eigenlijk al grandioos. Eventjes 2 baans asfalt dan b wegen om opeens onverhard te worden. Het blijkt dat we dan door een gebied van oorspronkelijke bewoners rijden. Er staat een bord 'indiginous area' en je kunt het zien aan de eenvoudige huizen van hout en mensen die donkerder van kleur zijn met zwart steil haar en een wat afgeplat gezicht. Toch apart dat dan het asfalt ophoudt.
Terug in de 'bewoonde wereld' passeren we een dorp, na het dorp zie ik een cowboy, zie ik paardentrailers en nog meer paarden... "daar is een rodeo aan de gang" roep ik. Bert remt, draait meteen de weg af en wij erop af.
Een hele happening, een zondagsuitje voor de cowboys en hun familie. Dit is gaucho land. Wat ze door de weeks doen, doen ze nu in wedstrijd verband. De omroeper, roept hard (Brazilie!) en snel en ratelt aan een stuk door. Geen touw aan vast te knopen. We kunnen er ook niet uit herleiden wanneer iemand het heel goed doet. Ofzo. De omroeper blijft even enthousiast en monotoon door tetteren. De baan is een rechthoek waarvan de korte zijde waar gestart wordt breder is dan de overzijde. Er wordt een koe los gelaten en die rent, hard of op een sukkeldrafje naar de andere kant. De cowboy raced erachteraan in een flinke galop of rustiger al naar gelang de koe gaat. Hij werpt de lasso in vliegende vaart om de hoorns of de hele kop. Bijna niemand mist. Het tempo zit er goed in. De een na de ander gaat van rechts naar links. We zitten op de tribune.

Rond de tribune staan houten huisjes waar families zich verzamelen, een worstje roosteren en een mate drinken. We lopen door een film. Het ruikt er heerlijk naar paarden en houtsvuurtjes. Mooie gespierde paarden in alle kleuren van de regenboog. Jammer dat niemand ons de spelregels kan verduidelijken. We zien bij de start dat de lus die de lasso heeft wordt gemeten, die is groot en voor iedereen gelijk. We zien ook een kind van amper 3 te paard, gekleed als zijn vader inclusief hoed. Zijn beentjes zijn vastgesingeld om de buik van het paard zodat hij er niet vanaf kan vallen... Jong geleerd is oud gedaan. Hij zit trots als een echte cowboy in miniformaat.
Hebben we mooi ff meegepikt. We geloven niet dat het programma nog meer in petto heeft en vertrekken na een uurtje weer.
Ook 50 km voor Campara krijgen we een onverhard stuk weg  omdat we een short cut nemen. Berg op en af met kuilen en keien door een prachtig landschap. Gestaag klimmend tot we op een plateau rijden op 1100 meter.
We besluiten om het dorp door te rijden en in de buurt van de entree van het NP Serra Geral te gaan overnachten. Een lange, geasfalteerde, weg van 20 kilometer door dicht bos. 's Avonds veel bliksem en gedonder in de verte. s'Nachts heel veel regen. 's Morgens regen en nevel. Je ziet niet veel op het plateau. De spectaculaire inkijk in de canyon is er niet bij vandaag. Jammer maar helaas, geen Fortaleza canyon. Geen wandeldag, waar we na een paar dagen zitten erg veel zin in hadden. Plan B we rijden dit prachtige gebied uit, dalen naar zeeniveau en gaan naar Torres aan de kust met haar beroemde rotsen in zee.

Brazilie is groot en erg veelzijdig, dit gebied was weer totaal anders met haar tanige heesters, naaldbomen en drassige, stenige grond. En dan die regen en mist. Zijn we in Brazilie?
We dalen het plateau al slingerend af. Het blijft regenen en het is amper boven de 10 graden! Er komt gelukkig steeds een graadje bij hoe verder we dalen. Op zee niveau is het 18 graden. Wat zijn we toch verwend geweest met het weer. Wij kunnen allebei goed tegen de warmte en genieten van het buitenleven. Dat wordt de komende tijd iets minder. Kachel aan.
Met lange broek en regenjas lopen we langs het strand en beklimmen de rotsen. De zandduinen liggen erachter en we maken alsnog een fijne wandeling.
De kust bestaat hier uit prachtig wit zand. Dus willen veel mensen er wonen en is er veel bebouwing langs de kust. Zodat de weg een stuk saaier is dan waar wij op hoopten met vergezichten over de Oceaan. 
De volgende 150 kilometers gaan over een landtong. Een smalle strook land tussen de Atlantische oceaan en een binnenzee. Aan het begin van deze streep kamperen we nog op een prachtige plek, tussen de naaldbomen. Er is niemand thuis maar de poort staat open. We parkeren de auto en maken een wandeling naar zee over het zandpad. Halverwege krijgen we gezelschap van een hondje. Hij blijft de hele wandeling bij ons en reageert enthousiast. Terug op de camping kruipen we de bus in, lekker warm! Potje koken en naar bed. Ondertussen is de eigenaar thuisgekomen. Heeft ie ons zien staan tussen de bomen? Dat zien we morgen wel. Het hondje is telkens present als we onze neus buiten steken en kwispelt als ie ons ziet.
De volgende dag gaan we weer, heerlijk stil en donker was hier hier. Gelukkig droog. We betalen een paar centen en de eigenaar denkt dat het hondje bij ons hoort....en wij dachten dat ie hier woonde... Hij is zo leuk en volgt ons overal. Als we wegrijden rent ie met de bus mee. We krijgen alletwee een knoop in de buik. Nee, het kan echt niet besluiten we maar weer eens. Hoe graag we het ook zouden willen, poehhh, even slikken.
We rijden over de landtong die op zijn smalst 10 kilometer breed is, dus eigenlijk zie je niks van het water waar we tussen door rijden. Steeds minder bebouwing, meer weiland en productiebos. Uit de naaldbomen wordt hars getapt. Aan alle stammen hangt een zakje om het 'wondvocht' op te vangen. Deze inhoud wordt verzameld in grote blauwe vaten en afgevoerd. Hiervan wordt na toevoeging van water en chemicalien kunsthars/epoxy gemaakt.

We rijden tot de middag zodat we vanmiddag weer kunnen gaan wandelen tussen kust en het grote meer. En vinden een leuke plek, ook weer zonder gasten in deze tijd van het jaar. Met een aardige uitbaatster die heerlijk voor ons gaat koken straks.

Er is een einde aan ons bezoek in Brazilie gekomen en we gaan dit oneindig grote land binnen enkele dagen verlaten. We kijken terug op 3 prachtige maanden hier. We hebben het land doorkruist vanaf de grens met Paraguay naar het oosten. Rio bezocht en verder noordwaarts gegaan. Naar de Amazone en via Belem de gelijknamige rivier overgevaren. Brazilie land in het noord oosten verlaten om de 3 noordelijke Caribische landen te bezoeken.

Om een paar maanden later Brazilie weer in te rijden in het noord westen. Toen zijn we zuidwaarts afgezakt. Brazilie is zo groot dat we zowel de evenaar (2x) als de kreeftskeerkring zijn gepasseerd. In de laatste paar weken nog even naar de oostkust gereden om  daarna in het zuid oostelijke puntje het land definitief te verlaten. De 'cirkel' is rond. We hebben gezien wat we graag wilden zien en meer dan dat! Erg mooi, erg veelzijdig en steeds weer verrassend na een saai (lees: vlak, stedelijk gebied) stuk. Dan was er weer een nationaal park, bergen en bossen of water. En wat hebben de Brazilianen zelf ook hun steentje bijgedragen aan onze super tijd hier!
We worden geroepen voor het eten. Dat zal vis zijn :).

Ciao Ciao Brasil. Obrigado!

Bert & Marianne